Planten die het goed doen in de schaduw

Een tuin met weinig zon hoeft helemaal niet kaal of kleurloos te zijn. Heel wat planten groeien prima op plekken waar de zon maar kort schijnt, of zelfs bijna nooit rechtstreeks komt. Denk aan sierlijke varens, hosta’s met opvallend blad en vaste planten die juist in de schaduw tot hun recht komen. Met de juiste keuze maak je van een donkere hoek een groene, levendige plek.

Welke soorten schaduw zijn er?

Niet elke schaduwplek is hetzelfde. In lichte schaduw valt er gefilterd zonlicht, bijvoorbeeld onder een boom met een open kruin. Halfschaduw krijgt een deel van de dag zon, vaak ’s morgens of ’s avonds. Diepe schaduw krijgt nauwelijks rechtstreeks zonlicht. Ook de bodem speelt mee: onder bomen is die vaak droger, terwijl een plek naast een muur net vochtig kan blijven.

Geen enkele plant kan zonder licht. Zelfs schaduwplanten groeien het best op een plek met voldoende indirect daglicht. Bekijk daarom eerst hoeveel licht de plek krijgt en hoe vochtig de grond blijft.

Vaste planten voor een schaduwrijke tuin

• Hosta (hartlelie): geliefd om de grote bladeren in tinten groen, blauw en geel. Hosta’s groeien goed in halfschaduw en schaduw, liefst in voedzame, vochtige grond. Slakken kunnen wel dol zijn op het jonge blad.
• Varens: een mooie keuze voor een natuurlijke, bosachtige sfeer. Veel soorten, zoals de mannetjesvaren en tongvaren, doen het goed op een beschutte plek met humusrijke grond. De tongvaren kan ook op een drogere schaduwplek groeien zodra hij goed is gevestigd.
• Helleborus (kerstroos of lenteroos): brengt bloemen wanneer veel andere planten nog rusten. Helleborussen houden doorgaans van halfschaduw en goed doorlatende grond.
• Heuchera (purperklokje): wordt vooral gewaardeerd om het kleurrijke blad, dat kan variëren van frisgroen tot donkerrood. De plant groeit goed in halfschaduw en verdraagt vaak ook wat meer schaduw.
• Astilbe (pluimspirea): vormt pluimvormige bloemen en fris blad. Astilbe groeit het mooist in vochtige, humusrijke grond en verdraagt geen langdurige droogte.
• Epimedium (elfenbloem): een sterke bodembedekker voor droge schaduw, bijvoorbeeld onder bomen. De fijne bloemen verschijnen in het voorjaar.

Bodembedekkers voor donkere hoekjes

Op plekken waar het gras moeilijk groeit, kunnen bodembedekkers een goede oplossing zijn. Maagdenpalm (Vinca minor) blijft groen en bloeit vaak met blauwe of witte bloemen. Schaduwkruid (Pachysandra terminalis) vormt een dicht tapijt op een beschutte plek. Ook elfenbloem is geschikt om de bodem geleidelijk te bedekken.

Hou rekening met de groeikracht van bodembedekkers: sommige breiden zich stevig uit. Geef jonge planten voldoende ruimte en controleer af en toe of ze andere planten niet overwoekeren.

Heesters die tegen schaduw kunnen

Ook voor een schaduwrijke border of plek langs een muur zijn er geschikte heesters. Skimmia geeft groenblijvend blad en kan bessen vormen wanneer er een passende bestuiver in de buurt staat. Sarcococca, ook wel vleesbes genoemd, is een compacte groenblijvende heester met geurige winterbloemen. Aucuba verdraagt schaduw goed en valt op door het vaak bontgevlekte blad. Controleer bij de aankoop steeds of de gekozen soort past bij de beschikbare ruimte en bodem.

Zo verzorg je planten in de schaduw

• Verbeter de bodem: compost of bladaarde helpt om de grond luchtig en humusrijk te maken.
• Geef water op basis van de bodem: schaduw betekent niet automatisch dat de grond vochtig blijft. Onder bomen kan de bodem net erg droog zijn doordat wortels veel water opnemen.
• Let op drainage: veel schaduwplanten houden van vochtige grond, maar staan niet graag met hun wortels voortdurend in water.
• Combineer blad en bloemen: in de schaduw is blad vaak minstens zo belangrijk als bloemen. Wissel verschillende vormen, groentinten en bladkleuren af.
• Hou rekening met dieren: slakken kunnen schade aanrichten bij onder meer hosta’s. Kies eventueel voor minder kwetsbare soorten of bescherm jonge planten.

Maak van schaduw een troef

Met planten die bij de lichtinval en bodem passen, krijgt ook een schaduwrijke tuin karakter. Combineer bijvoorbeeld varens met hosta’s voor een weelderig effect, of gebruik heuchera en helleborus voor kleur en afwisseling. Zo wordt een plek met weinig zon geen probleem, maar een ideale omgeving voor planten met opvallend blad, verfijnde bloemen en een rustige, groene uitstraling.

 

9 Tips voor Schaduwminnende Planten in de Tuin

1. Kies hosta’s voor schaduwrijke borders.
2. Plant varens voor fris, groen blad.
3. Longkruid doet het goed in halfschaduw.
4. Klimop groeit ook op donkere plekjes.
5. Lelietje-van-dalen verspreidt zich vlot in de schaduw.
6. Kies schoenlappersplant voor grote, glanzende bladeren.
7. Purperklokje brengt kleur in schaduwrijke hoekjes.
8. Vingerhoedskruid bloeit mooi in lichte schaduw.
9. Gebruik bosanemonen als bodembedekker onder bomen.

Kies hosta’s voor schaduwrijke borders.

Kies hosta’s voor schaduwrijke borders en geniet van hun decoratieve bladeren in allerlei groentinten, van fris geelgroen tot blauwgroen. Ze groeien het best in voedzame, humusrijke grond die licht vochtig blijft. Plant ze als blikvanger of combineer verschillende soorten voor extra variatie. Hou wel rekening met slakken, die graag aan het jonge blad knabbelen.

Plant varens voor fris, groen blad.

Varens zijn ideale planten voor een schaduwrijke plek en zorgen er het hele jaar door voor dat je tuin fris en groen oogt. Hun sierlijke bladeren geven een natuurlijke, weelderige uitstraling aan borders, hoekjes onder bomen of plekken langs een muur. Plant ze bij voorkeur in humusrijke grond die licht vochtig blijft, en geef jonge varens extra water tijdens droge periodes.

Longkruid doet het goed in halfschaduw.

Longkruid (Pulmonaria) voelt zich bijzonder goed in halfschaduw, bijvoorbeeld onder loofbomen of op een plek waar de zon slechts een deel van de dag komt. De plant bloeit vroeg in het voorjaar met roze, paarse of blauwe bloemen en heeft vaak decoratief gevlekt blad. Zet longkruid in humusrijke, licht vochtige grond en geef water tijdens langdurige droge periodes. Zo brengt deze sterke vaste plant kleur in schaduwrijke borders, net wanneer de tuin weer tot leven komt.

Klimop groeit ook op donkere plekjes.

Klimop is een sterke, groenblijvende plant die ook goed groeit op donkere plekjes waar veel andere planten het moeilijk hebben. Je kunt hem gebruiken als bodembedekker of tegen een muur, schutting of klimrek laten groeien. Klimop verdraagt verschillende omstandigheden, maar jonge planten hebben baat bij voldoende water tot ze goed zijn ingeworteld. Hou de groei in de gaten en snoei regelmatig, want klimop kan zich snel uitbreiden.

Lelietje-van-dalen verspreidt zich vlot in de schaduw.

Het lelietje-van-dalen voelt zich goed op een schaduwrijke plek en breidt zich via ondergrondse wortelstokken vlot uit tot een groen tapijt met geurende, witte lentebloemen. Geef de plant voldoende ruimte, of plaats een wortelbegrenzing als je niet wilt dat ze zich verder verspreidt. Let op: alle delen van het lelietje-van-dalen zijn giftig bij inname.

Kies schoenlappersplant voor grote, glanzende bladeren.

Kies de schoenlappersplant (Bergenia) voor grote, glanzende bladeren die ook in een schaduwrijke tuin meteen opvallen. Deze sterke vaste plant groeit goed in halfschaduw tot schaduw en is doorgaans weinig veeleisend. In het voorjaar verschijnen er bovendien opvallende bloemen op stevige stelen. Plant de schoenlappersplant in goed doorlatende grond en geef jonge planten water tijdens droge periodes.

Purperklokje brengt kleur in schaduwrijke hoekjes.

Purperklokje (Heuchera) brengt kleur in schaduwrijke hoekjes dankzij het decoratieve blad, dat varieert van frisgroen en zilverachtig tot dieprood en paars. De plant groeit goed in halfschaduw en kan ook op een plek met meer schaduw staan, zolang de bodem goed doorlatend is. Combineer verschillende bladkleuren voor een levendige border of zet purperklokje in een pot op een beschut terras.

Vingerhoedskruid bloeit mooi in lichte schaduw.

Vingerhoedskruid (Digitalis) voelt zich goed in lichte schaduw en brengt met zijn hoge bloemstengels meteen kleur en hoogte in de tuin. De klokvormige bloemen trekken bijen en hommels aan en bloeien meestal in de vroege zomer. Geef de plant een humusrijke, goed doorlatende bodem en laat de grond niet volledig uitdrogen. Vingerhoedskruid is wel giftig bij inname, dus plant het op een plek waar kinderen en huisdieren er niet van eten.

Gebruik bosanemonen als bodembedekker onder bomen.

Bosanemonen zijn ideaal als bodembedekker onder loofbomen. In het voorjaar vormen ze een tapijt van witte bloemen en frisgroen blad. Ze groeien goed op een humusrijke, vochtige maar goed doorlatende bodem en profiteren van het licht dat vóór het dichtgroeien van de boomkruinen de grond bereikt. In de zomer sterft het blad meestal af en gaat de plant in rust. Laat het afgevallen blad liggen: zo bescherm je de bodem en help je de bosanemonen zich op een natuurlijke manier verder te verspreiden.